تاریخچه ای از روز جهانی تئاتر //lTl//
بعدازدو جنگ خانمانسوز جهاني که موجب نابودی وهلاکت هزاران انسان بي گناه شد، سازمان ملل متحدبا سياست هاي ايجادصلح، دوستي و ميانجيگری ميان کشورهای تنش زا و همچنين تلاش برای رسيدن به يک آرامش جهاني تشکيل شد. سازمان ملل پس از انسجام و اعتبار بيشتر در امور مربوطه به بسط و گسترش ارگانهاي وابسته پرداخت و در اين بين بنيادفرهنگي جهاني بنام يونسکو تشكيل شد . بنياد فرهنگي يونسكو كه در زمينه هاي مختلف علمي فرهنگي و هنري فعاليت دارد . در زمينه ي هنرتئاتر-بعنوان يکي ازبهترين عوامل ايجادصلح ودوستي و نيز وسيله و امكان بيان عقايد وانديشه ها و احساسات بشری – انيسيتو بين المللي تئاتر (I T I) را در 1947 بنيان نهاد.
اين ارگان و نهاد جهاني وظيفه رسيدگي سازمان دهي و سامان دهي به وضعيت تئاتر كشورها را دارد و ظاهرا در هر كشوري دفتر نمايندگي دارد . درسال 1962 بنا به پيشنهادنماينده كشور فلاند در سازمان ملل متحد مقررشد يک روز از ايام سال رابه نام روزجهاني تئاتر انتخاب و نامگذاری نمايند ودر چنين روزی يکي ازچهره های شاخص تئاتر دنيا بيانيه ای با اهداف بشردوستانه/ صلح و البته تئاتروانسانها صادرنموده و به مردم جهان ابلاغ و اعلام گردد. ونيز مراکزتئاتری کشورها طي مراسمي ازاين هنرو دست اندرکاران آن تقدير وتجليل بعمل آورند. زمان برگزاري اين گراميداشت 27 ماه مارس ميلادي انتخاب شده است . و دليل . ازآنجائي به نظر اروپائيان ريشه تئاتر ازآئينها/ جشنها/ نيايشها و جشنواره های يوناني بوده ونيز مشهورترين اين جشنواره هابنام و بجهت بزرگداشت ديونوسوس، يکي ازخدايان اساطيری يونانيان باستان با عناوين و كاركردهاي مربوط به باروري زمين و طبيعت - دراوايل فصل بهاربرگزار ميشده لذا بنظر ميرسد (ITI) از اين جهات چنين ايامي رابرای برگزاری روزجهاني تئاتر مناسب تشخيص داده است وروز 27 مارس هرسال که مصادف با هفته اول فصل بهارهرسال مي باشد( 7 فروردين در تقويم خورشيدي ) بنام روزجهاني تئاتر انتخاب وبيانيه ويژه آن صادرمي شود. اولين بيانيه روزجهاني تئاتر در تاريخ 27 مارس 1962 توسط ژان کوکتو نمايشنامه نويس وفيلم ساز معروف فرانسوی صادرشد. در سطور زير سياهه صادرکنندگان پيام روزجهاني تئاتر را مرور مي کنيم.
1962 ژان كوكتو
1963 آرتور ميلر
1964 پيام مشترک توسط سر لارنس اليويه و ژان لويي بارو.
1965 دراين سال بنا به پيشنهاد(ITI) مقررشدکه پيام روزجهاني تئاتردرهرکشوربه صورت جداگانه توسط يکي ازبزرگان تئاترآن کشورصادرشد.(پيام م
1966 رنه مائو
1967 هلنا وايگ
1968 ميگل آنجل آستورياس
1969 پيتربروگ
1970 ديميری شستاکويچ
1971 پانلونرودا
1972 موريس براژ
1973 لوچينوويسکنتي
1974 ريجاردبرتن
1975 الت استوارت
1976 اوژن يونسکو
1977 رادوبليگان
1978 -1979 پيام ملي
1980 يانوش وارمنسکي
1981 پيام ملي
1982 لارس آف مالمپورگ
1983 آمادئومهترام بو
1984 ميخائل تزارف
1985 آندره اوئيس پيرنيتي
1986والي سوينکا
1987 آنتونيوگالا
1988 پيتربروگ
1989 مارتين اسلين
1990 کريل لاورف
1991 فريدريکومايور
1992جرج لاولي
1993 ادوارد آلبي
1994 واتسلاو هاول
1995 امبرتواورسيني
1996 سارالاوانوس
1997 جيوينگ اوک کيم
1998 به مناسبت 50 همين سالگرد تاسيس (ITI) پيام مخصوصي که شامل برگزيده پيام های سارالاوانوس،ميگل آنجل آستورياس،آلن استوارت، ادوارد آلبي،نرودا،جرج لاوالي سويينکا ،آرتورميلر ،هلناوايگل، واسلاو هاول،جيوينگ اوک کيم، پيتربروگ، ژان کوکتو منتشرشد.
1999 ويلگديس فونبوگادوتير
2000 مايکل ترمپلي
2۰01لاکوی کامپالنيس
2002گريس کارناد
2003 تانکرد دورست
2004 فتحيه العسال
2005 آرين منوشكين
2006 ويكتور هوگو راسكن باندا
2007 شيخ سلطان بن محمد القاسمي
2008 رابرت لیپیج
و در سال ۲۰۰۹ آگوستو بال
